Asıl mesele penaltının doğruluğu değil; onun kabullenilmesidir

Fenerbahçe-Beşiktaş maçı için teknik bir analiz yapmanın çok anlamlı olmadığını düşünüyorum. Bunun yerine, futbolun toplumsal düzlemde nasıl bir “rıza üretme aracı” haline geldiğini, özellikle hakem müessesesi üzerinden bir kanıksama mekanizmasına nasıl dönüştüğünü tartışmak çok daha anlamlıdır.

Futbolda belirli bir azınlık grubunun; otorite, istisna, kaynak, ayrıcalık ve imtiyaz talepleri için siyasal desteğe ihtiyacı vardır. Siyaset de bu alanı araçsallaştırarak, kendi hegemonyasını yeniden üretmek için futbola ihtiyaç duyar.

Zaten futbolun endüstrileşme süreciyle birlikte profesyonelleşmesi, onu bir oyun olmaktan çıkarıp ekonomik ilişkilerin belirleyici olduğu bir alana dönüştürmüştür. Bu noktadan sonra üretim ilişkileri içerisinde siyasal müdahaleler belirleyici hale gelmiştir.

Futbol da dâhil olmak üzere, insan yaşamının her alanında üretim ilişkilerinin metalaştırılması söz konusudur. Bu bağlamda, hem dünyada hem de Türkiye’de futbolun bu amaçla kullanılan önemli bir araç olduğu açıktır.

Toplumun “razı olma” eğiliminin çeşitli yollarla pekiştirilmesi, siyasetin kendi hedeflerini gerçekleştirmesi açısından hayati öneme sahiptir.

İşte Fenerbahçe-Beşiktaş maçını bu çerçevede değerlendirmek gerekir.

Maçta verilen penaltının tartışma yaratması, gerçeği ortaya çıkarmaktan çok, sonucun bir şekilde kabul edilmesini sağlamaya yöneliktir. Asıl mesele, kararın doğruluğu değil; onun kabullenilmesidir.

Beşiktaş açısından haksızlığa ya da haklılığa rağmen sonucun kabul edilmesi; Fenerbahçe açısından da benzer şekilde sonucun içselleştirilmesi, her iki tarafın farklılaşması üzerinden bir kazanım üretirken, aynı zamanda sahadaki hukuksuzlukların da normalleştirilmesine hizmet eder.

Bu durumu görmek ve bu çerçevede tartışmak,meselenin en kritik noktasıdır.

Eğer her iki kulüp de bu perspektiften hareket ederse, diğer kulüpler için sağlanan ayrıcalıkların tartışılması da mümkün hale gelir. Bu noktada, Galatasaray’ın siyasal düzlemde “hedef takım” haline getirilmesi ve ayrıcalıklarının konuşulması da önem kazanır. Bu tartışma, aslında Galatasaray camiası açısından da bir ihtiyaçtır.

Tüm bu “rıza üretimi” süreci, bir kabullenişi beraberinde getirdiğinde; hukuksuzlukların ve haksızlıkların da olağanlaşması kaçınılmaz hale gelir.

Bu nedenle tek bir penaltı kararını tartışmak oldukça yüzeysel kalmaktadır. Asıl önemli olan, bu kararların hangi hiyerarşik yapı içinde üretildiğidir.

Futbolda yaşanan bu durum, aslında daha geniş bir sistemin küçük bir kesitidir. Ancak bu kesit, bütünün tüm özelliklerini taşıdığı için, gerçekte ülkenin genel işleyiş mekanizmasını tartışmış oluruz.

Müslüm Gülhan – NationalTurk